Bomen planten in Marokko

Bor Borren permacultuur

In de lente van 2019 kreeg ik een spontaan telefoontje van Aziz Kaouass. Voor de stichting Riforest is hij, samen met andere Marokkanen uit Zeist en omgeving, bezig met de grond te herstellen in zijn thuisland. Veel Marokkanen hebben familiegrond waar niets meer mee gedaan wordt. Dit heeft te maken met het feit dat veel Marokkanen van het platteland naar de stad …

Metamorfose voortuin

Bor Borren permacultuur

Van Marianne uit Mijdrecht kreeg ik de vraag of ik kon meedenken over hoe ze haar voortuin kon transformeren naar een eetbare tuin. Als vogelliefhebster vond ze het ook belangrijk dat haar tuin meer insecten en vogels zou aantrekken. Maar, haar voortuin bestaat alleen maar uit grindtegels, dus hoe begin je dan? Operatie steenbreek! Op een mooie zonnige middag heb …

Lezingen en workshops

Bor Borren permacultuur

Op verzoek geef ik graag een lezing over permacultuur en voedselbossen. Zo’n lezing functioneert als een introductie tot permacultuur door middel van deels theorie en deels praktische informatie. Ik houd het graag to-the-point met een mooie presentatie dat veel beeld bevat (en geen tekst). In overleg kan de inhoud aangepast worden aan de gewenste vraagstelling. Recente lezingen Voor Beyond Scope heb ik …

Ploegen of niet ploegen?

Bor Borren permacultuur

De gezondheid van de bodem bepaalt de gezondheid van planten, dieren, mensen, ecosystemen en zelfs de economie. Als we een vers geploegde akker zien, is vaak de eerste reactie: ‘Dat ziet er strak uit met een mooie egale grond en nette rijen.’ We weten niet beter door meerdere overtuigingen, zoals dat de bodem gekeerd moet worden om het lucht te …

Wat is het verschil tussen permacultuur, agroforestry en ecologische landbouw

Bor Borren permacultuur

Wat is nu het verschil tussen alle terminologieën die we gebruiken? De verschillen zijn soms klein en er zit veel overlap in, daarom in het kort de belangrijkste verschillen: Agroforestry Agroforestry wordt toegepast door meerderjarige bomen en struiken bewust te mengen met akkerbouw, groenteteelt of grasland op hetzelfde perceel. De bomen en struiken kunnen voor meerdere doeleinden geplant worden, bijvoorbeeld …

Hulp bij aankoop land

Bor Borren permacultuur

‘Ik wil bosgrond kopen. Is dit geschikt om er een voedselbos van te maken?’ ‘Op de bouwkavel die ik wil kopen, is er risico op hoogwater. Kan ik hier iets aan doen?’ ‘Bij mijn huis kan ik een stuk landbouwgrond bijkopen. Is dit geschikt voor permacultuur?’ Af en toe krijg ik de vraag of een terrein of bouwkavel geschikt is …

Tuinieren op zandgrond

Bor Borren permacultuur

‘Doe je ook tuinen?’, was de vraag. ‘Ik wil graag een permacultuur tuin, maar ik ben niet zo handig en het mag geen tijd kosten en ik heb weinig budget.’ Dit is een lastige combinatie van vragen. Na een bezichtiging zie ik een kleine voor- en achtertuin met veel achterstallig onderhoud. In overleg heb ik een eenvoudige potloodschets gemaakt en afgesproken dat …

Wat is een voedselbos

Bor Borren permacultuur

Een voedselbos of eetbare bostuin is een productief bos met eetbare, meerderjarige gewassen. Het is geen natuurlijk bos, maar ook geen boomgaard. Er is ook veel diversiteit met als doel om een duurzaam ecosysteem te creëren. Het is opgebouwd uit zeven lagen: Grote bomen (7 meter en hoger: eiken, hoogstam fruitbomen, notenbomen) Kleine bomen (laagstam fruitbomen) Struiken (zacht fruit) Kruidachtige planten (eenjarige en …

Het is niets nieuws

Bor Borren permacultuur

Op de rommelmarkt in het dorpje Beusichem vond ik een leuk boekje: ‘Biologische groenteteelt en bemesting’ van Ewald Könemann. De oorspronkelijke Duitse uitgave stamt uit 1956 en deze vertaling uit 1974. Het is erg verrassend om te lezen hoe actueel de informatie is. De probleemstellingen en de oplossingen komen overeen met nu. De schrijver constateerde toen al dat de kwaliteit van het voedsel …

Het gaat om compost, de tuin is bijzaak

Bor Borren permacultuur

Met de traditionele manier van compost maken (koude methode) kan het wel een jaar duren voordat je resultaat ziet. De snelle methode is de (warme) Berkley-methode: in 18 dagen een kuub compost. Een groot voordeel van deze methode is dat het onkruid, ziektekiemen en insecten elimineert. Echter, deze aanpak vraagt meer aandacht en de juiste samenstelling.  Om in de composthoop …

Swales, een multifunctioneel watersysteem

Bor Borren permacultuur

De term ‘swale’ is ontstaan in de permacultuur. Het is een ondiepe geul of greppel die aangelegd wordt op de contourlijnen van het landschap met als doel om water te verzamelen. De grond uit de greppel wordt als een dijkje naast de swale gelegd en deze verhoging wordt zoveel mogelijk afgedekt met groenafval (mulch). Door planten en bomen te laten groeien …

Zelf eetbare paddenstoelen kweken

Bor Borren permacultuur

De paddenstoel is een bijzonder verschijnsel in de natuur. Het is namelijk geen plant, maar een vruchtlichaam van een schimmel. De schimmel of zwam zit voornamelijk onder de grond en leeft als een groot netwerk in de bodem. Als je dus een paddenstoel plukt, pluk je geen zelfstandige paddenstoel, maar een deeltje van een groot geheel. Er bestaan ook veel meer soorten dan wij …

Hoe bouw je een insectenhotel?

Bor Borren permacultuur

Tijdens de permacultuur internship (winter 2013) op de PRI Zaytuna farm Australia krijgt elke student de opdracht om zelfstandig een project uit te voeren. Ik koos ervoor om een insectenhotel of bijenhotel te maken. Deze heeft een plaats gekregen op de grens van de moestuin en het voedselbos. Deze kunnen zo’n hotel goed gebruiken! Op de farm was genoeg materiaal beschikbaar zoals …

Lezing in de Stadswerkplaats

Bor Borren permacultuur

In de Stadswerkplaats in Culemborg verzorgde ik een lezing over permacultuur. De Stadswerkplaats is een leer-, werk- en ontmoetingsplaats waar creativiteit, ideeën, talent en kennis wordt gestimuleerd. Elke maand is er sprekersavond over een duurzaam onderwerp. In een gezellige setting sprak ik over permacultuur en de vragen kwamen los, dus het werd een interessante avond. Zelfs tijdens de borrel bleef het onderwerp …

PDC gehaald!

Bor Borren permacultuur

Begin oktober 2012 haalde ik mijn Permaculture Design Course (PDC) op de demo-boerderij van Geoff Lawton in Australië. Een bijzondere ervaring in Down Under, een land dat een grote voorsprong heeft in permacultuur. Begin 2012 had ik mij ingeschreven voor een PDC in Nederland. Op het laatste moment ging deze cursus niet meer door vanwege te weinig belangstelling. De overige …

De boerderij van de toekomst?

Bor Borren permacultuur

Gaan boeren omschakelen naar permacultuur? Past permacultuur wel binnen de huidige landbouw? En wat zijn de mogelijke perspectieven? Er zijn nog weinig voorbeelden van boerenbedrijven die op dit moment daadwerkelijk zijn omgeschakeld naar permacultuur, behalve in Australië en in de USA. De enige andere beweging tot nu toe, is dat boeren kleinschalig omschakelen naar biologische landbouw. In mijn visie is dit het oude …