Het gaat om compost, de tuin is bijzaak

Bor Borren permacultuur

Met de traditionele manier van compost maken (koude methode) kan het wel een jaar duren voordat je resultaat ziet. De snelle methode is de (warme) Berkley-methode: in 18 dagen een kuub compost. Een groot voordeel van deze methode is dat het onkruid, ziektekiemen en insecten elimineert. Echter, deze aanpak vraagt meer aandacht en de juiste samenstelling. 

Om in de composthoop de juiste temperatuur van ca. 60 graden Celsius te bereiken, heb je een minimale omvang van 1 kuub nodig. Gebruik hiervoor een bak van 1x1x1 meter of een hoop van 1,5 meter hoog.

Wat gaat erin?

  • 1/3 koolstof materiaal: meestal droog ‘bruin’ tuinafval zoals zaagsel, karton, gedroogde bladeren, stro, takken en andere houtachtige of vezelige materialen. Het is belangrijk dat de stukken niet te groot zijn, dus haksel de takken als dat mogelijk is.
  • 1/3 stikstof materiaal: meestal vochtig ‘groen’ afval zoals groen tuinafval, gras, groente en fruitafval.
  • 1/3 mest van dieren

Met deze materialen creëer je een verhouding van C:N (koolstof : stikstof) van ongeveer 25-30:1. Deze verhouding zorgt ervoor dat de bacteriën die de compostering moeten verzorgen zich voortplanten en vermenigvuldigen. Tevens blijft bij deze verhouding de omvang van de composthoop hetzelfde en zal die, in tegenstelling tot bij de koude methode, niet slinken. Een lage verhouding geeft door het hoge stikstofgehalte een snel rottingsproces en een hoge verhouding garandeert een traag rottingsproces.

Hieronder een indicatielijst met  C: N verhoudingen:
Bruin afval = hoog koolstofgehalte C: N Groen afval = hoog stikstofgehalte C: N
Houtsnippers 400:1 Tuinafval 30:1
Karton, versnipperd 350:1 Onkruid 30:1
Zaagsel 325:1 Groen hout 25:1
Krant, versnipperd 175:1 Hooi 25:1
Dennennaalden 80:1 Plantaardig afval 25:1
Stro 75:1 Klaver 23:1
Takken 60:1 Koffieprut 20:1
Fruitafval 35:1 Voedsel afval 20:1
Schelpen 35:1 Grasresten 20:1
Houtas 25:1 Zeewier 19:1
Paardenmest 18:1
Koeienmest 16:1
Kippenmest 12:1
Vis 07:1
Urine 01:1

 

Als je alle onderdelen hebt verzameld, kan het proces beginnen. Zorg voor diversiteit in het materiaal. Gebruik dus niet alleen houtsnippers of bladeren als bruin materiaal, maar zorg voor verschillende planten, bladeren, takken, etc. Hoe meer ingrediënten, hoe beter! Daarnaast kan je alles wat ooit geleefd heeft verwerken, zoals textiel, wol, botten of leer.

Planning per dag

Dag 1: Bouw de hoop op in lagen bruin materiaal, groen materiaal en mest. De grote truc is om midden in de berg een dood dier te stoppen om de boel te activeren. Besproei de hoop tijdens de bouw met water. Het is voldoende als het vocht onder de hoop uit begint te druipen.

Dag 4: Nu keer je de hoop om met een mestvork: wat buiten is, komt binnen en wat binnen is, komt buiten. Controleer ook het vocht gehalte. Wanneer je een handvol compost neemt en dit uitknijpt, hoort je hand vochtig te worden. Als het druipt is het te nat en dit kan je oplossen door stokken onder de berg te leggen zodat het water kan wegstromen. Wat je ook kan doen is een pijp met gaten in de berg steken. Als de compost te droog is, kan je de hoop bewateren.

Dag 6 en dag 8: Draai de hoop op dag 6 en 8 nogmaals om. De hoop bereikt op dit moment zijn maximale temperatuur. Gebruik een oventhermometer om te controleren of de hoop 55 tot 65 graden Celsius heeft bereikt. Is de hoop te koud? Voeg bij het omdraaien dan mest toe. Als de hoop te heet is en de berg slinkt, dan voeg je zaagsel of houtsnippers toe.

Dag 10, 12, 14, 16: Blijf de hoop omdraaien.

Dag 18: Je hebt 1000 liter warme, donkerbruine, lekker ruikende aarde waar je niets meer van het oorspronkelijke materiaal in herkent.

Aandachtspunten

  • Heb je geen dood dier ter beschikking? Gebruik dan oude compost, vers onkruid of urine om de hoop te activeren.
  • Vraag bij een viskraam het visafval, zij gooien dit namelijk weg.
  • Andere stimulators voor de hoop zijn melasse (helaas in Nederland lastig te krijgen in grootverpakking), een emmer wormenjuice uit een wormenbak, bloed, bonenstof (phosical) of steenstof.
  • Het is belangrijk om de hoop niet in de volle zon te zetten. Bescherm het met karton of zeil tegen zon en regen om uitdroging en te veel vocht te voorkomen. Bij koud weer moet je de hoop beschermen tegen afkoeling. Het oppervlak zal anders te koud worden, terwijl de kern te warm blijft.
  • Maak twee bakken: één voor het vullen, de ander voor het omdraaien. Bij een losse hoop kun je voor een extra ruimte van minimaal 1,5×1,5 meter zorgen.
  • Maak van dik gaas (lengte 4 meter, hoogte 1,5 m, gaten van ca. 5x7cm) een cirkel met een overlap van ca. 30 cm om een hoop te maken. Wanneer je de hoop wil omkeren, maak je het gaas los en plaats je deze naast de hoop.

Succes!

Bron: Geoff Lawton PDC, Deep Green Permaculture

Contact

Wilt u advies over compostering of een permacultuur ontwerp?
Neem contact op voor een vrijblijvende offerte.