Het is niets nieuws

Op de rommelmarkt in Beusichem vond ik een leuk boekje: ‘Biologische groenteteelt en bemesting’ van Ewald Könemann. De oorspronkelijke Duitse uitgave stamt uit 1956 en deze vertaling uit 1974. En het is erg verrassend te lezen hoe actueel de informatie is. De probeemstellingen en tevens de oplossingen zijn hetzelfde. De schrijver constateerde toen al dat de kwaliteit van het voedsel sterk achteruit ging.

Een boer die suikerbieten verbouwt wordt afgerekend op de hoeveelheid suikers die de suikerbieten bevatten. Echter, groente en het fruit in de supermarkt zijn ‘vogelvrij’. De producent wordt niet afgerekend op de voedingswaarde, maar op de ‘verpakking’. Dus hoe perfect en schoon het eruit ziet. En het liefst allemaal even groot. Uiteraard is ook hier geld de factor. Ewald Könemann zou schrikken als hij zou weten dat de kasgroentes tegenwoordig op glaswol worden gekweekt. Je kunt eigenlijk spreken van plofpaprika’s en bomtomaten. Het is opgefokte groente met weinig smaak en voedingswaarde. En de consument weet niet beter of is het vergeten hoe het er vroeger uit zag. In ieder geval is het smaakgeheugen verdwenen.

De grond bepaalt de smaak

Wijnkenners en olijfolie liefhebbers weten dat de grond waar de plant of boom groeit de smaak bepaalt. Dit werkt bij groente en fruit net zo. De kwaliteit van de bodem bepaalt de kwaliteit van de plant en de vruchten, omdat de bodem de plant voeding geeft. Niet andersom. Eigenlijk is de uitdrukking ‘de planten water geven’ niet correct. Je geeft de bodem water en het bodemleven zorgt ervoor dat de plant het water kan opnemen. Wat wij als mens kunnen doen is zorgen dat de bodem de juiste bemesting krijgt. Compost maken, de grond beschermen met mulch (organisch materiaal) en de bodem rust geven om een gezond bodemleven op te bouwen.

refractometerEen negatieve spiraal

Met de introductie van kunstmest en de pesticiden is een negatieve spiraal ontstaan waarbij we niet meer voor de bodem zorgen, maar deze juist vernietigen. De chemie verstoort de natuurlijke kringloop. Door het ploegen krijgt de bodem geen kans zich te herstellen en de monocultuur haalt eenzijdig de aanwezige voeding op grote schaal uit de grond. Hoe ver moeten we nog gaan!?

Dit verhaal is geen nieuw verhaal. Maar gek genoeg, als ik het heb  over de voedingswaarde in groente word ik vreemd aangekeken. De mensen denken: ‘waar heeft hij het over?’. Je ziet het niet, maar het is wel te meten met een Refractometer. Die meet de nutriëntendichtheid. Dus de dichtheid van de suikers, eiwitten en mineralen. Hoe hoger de dichtheid, hoe meer energie er beschikbaar is voor ons lichaam. Wellicht komen er in de toekomst bordjes in de supermarkt waarop de voedingswaarde vermeld staat. Dan wordt het verschil tussen biologische en reguliere voeding echt zichtbaar.

Het zwaartepunt van het boekje gaat over welke samenstelling van bemesting op welke grond en bij welke plant gebruikt moet worden. Met veel tabelletjes over verhoudingen van stikstof, koolstof, kali, fosfor, kalk en soorten diermest. Veel details dus over wat je de aarde te eten geeft. De verzorging van de planten zelf? In essentie gaat niet om de plant, het gaat om de compost. Hoe verwen je de aarde? De tuin is bijzaak.

Contact

Wilt u advies over compostering of een permacultuur ontwerp?
Neem contact op voor een vrijblijvende offerte.